Van automatische aannames naar persoonlijk leiderschap
We hebben overal een mening over. Over collega’s, buren, verkeersdeelnemers, politiek of hoe iets eigenlijk zou moeten.
En vaak hebben we die mening razendsnel klaar.
Iemand reageert kortaf en we denken: Wat een onaardige man. Iemand maakt een andere keuze dan wij zouden maken en we vinden het maar vreemd.
In een eerder artikel hebben we het er al over gehad: We zien iets, geven er betekenis aan en voor we het weten is onze interpretatie een waarheid als een koe geworden.
Maar hoe vaak stellen we onszelf eigenlijk de vraag:
Zie ik het wel goed?
Onze automatische piloot
Ieder mens heeft zijn eigen ‘programma’. Een verzameling van waarden, overtuigingen, ervaringen, verwachtingen of angsten dat zich gedurende ons leven heeft gevormd.
Dat programma is niet verkeerd. Het heeft ons geholpen te worden wie we zijn. Maar ongemerkt bepaalt het ook wat we zien, geloven, voelen en reageren.
We denken dat we bewust kiezen, terwijl we vaak vooral herhalen wat we altijd al deden. We verdedigen overtuigingen die we nauwelijks nog onderzoeken of reageren op mensen vanuit ervaringen die helemaal niets met die ander te maken hebben.
Daar gebeurt iets merkwaardigs. We trekken razendsnel conclusies over een ander, maar stellen die ander daarna opvallend weinig vragen om te checken of onze conclusie eigenlijk wel klopt.
We denken dat iemand ongeïnteresseerd is. Lastig. Arrogant. Ongemotiveerd.
Maar vragen we daarna ook: wat speelt er bij jou? Hoe kijk jij hiernaar? Heb ik je goed begrepen?
Een oprechte vraag kan een oordeel zomaar onderuit halen.
En daar begint persoonlijk leiderschap; eerst nieuwsgierig worden naar de ander. En vervolgens ook naar jezelf.
Durf jezelf weer vragen te stellen
Want ook onszelf bevragen we veel te weinig:
Waarom raakt die opmerking mij zo?
Waarom wil ik zo graag gelijk krijgen?
Doe ik dit omdat ik het werkelijk wil, of omdat het van me verwacht wordt?
Ben ik trouw aan mezelf, of aan het beeld dat anderen van mij hebben?
En misschien wel één van de mooiste vragen:
Hoeveel energie krijg ik op dit moment van wat ik doe of ben?
Laat die eens even binnenkomen.
Niet hoeveel energie je ergens in stopt. Niet hoe hard je werkt of hoeveel anderen je waarderen, maar hoeveel energie je ervan krijgt.
Van je werk. Je relaties. Van de rol die je vervult. Van de persoon die je denkt te moeten zijn.
Want als het je voortdurend energie kost om een bepaald beeld van jezelf overeind te houden, hoe dicht sta je dan nog bij wie je werkelijk bent?
Echt zijn vraagt moed
We willen allemaal graag onszelf zijn. Tenminste, dat zeggen we.
Maar écht jezelf zijn betekent soms ook erkennen dat iets wat je al jaren doet eigenlijk niet meer bij je past. Dat sommige overtuigingen helemaal niet van jou zijn. Of dat je keuzes maakt vanuit angst, verwachtingen van anderen of behoefte aan waardering.
Dit kan behoorlijk confronterend zijn.
Want wat als je ontdekt dat het leven dat je zorgvuldig hebt opgebouwd niet helemaal overeenkomt met het leven dat je vanbinnen zou willen leiden?
Persoonlijke groei begint voor mij daarom niet bij nóg beter worden, maar bij het liefdevol onderzoeken van wat je in de loop van je leven over jezelf bent gaan geloven.
Je hoeft niet iemand anders te worden. Misschien mag je juist wat meer worden wie je altijd al was.
Mensen kijken vooral naar wie jij bent
Wat voor jou als mens geldt, geldt ook voor jou als leider.
We praten veel over teamontwikkeling. Over eigenaarschap, vertrouwen, open communicatie en samenwerken.
Maar hoe kun je van medewerkers verwachten dat ze zich kwetsbaar opstellen als jij zelf nooit laat zien dat je twijfelt?
Hoe kun je nieuwsgierigheid stimuleren als je zelf in oordelen blijft hangen?
En hoe kun je mensen uitnodigen authentiek te zijn als jij zélf een masker draagt?
Een leidinggevende die oprecht kan zeggen ‘Misschien heb ik het verkeerd gezien’ opent meer deuren dan iemand die altijd het juiste antwoord denkt te hebben.
Een leider die vraagt ‘Wat zie jij wat ik niet zie?’ geeft anderen ruimte.
En een leider die zichzelf durft te onderzoeken, nodigt anderen uit hetzelfde te doen.
Daar begint echte teamontwikkeling.
Niet omdat iedereen hetzelfde gaat denken, maar omdat mensen elkaar werkelijk gaan ontmoeten. Niet als functie of rol maar als mens.
Misschien wel de belangrijkste vraag
In onze drukke levens lopen we risico iets wezenlijks kwijt te raken: de verbinding met onszelf.
We zitten in de ‘rat race’ en staan soms nauwelijks nog stil bij wat we werkelijk voelen.
En als we het contact met onszelf verliezen, wordt het ook moeilijker om de ander écht te zien.
Dus stel jezelf af en toe eens een vraag waarvoor je niet onmiddellijk een antwoord hebt.
Is dit werkelijk wat ik vind, of wat ik altijd heb gedacht?
Reageer ik op wat er gebeurt, of op iets ouds in mezelf?
Geeft wat ik doe me energie, of kost het me vooral energie om vol te houden?
En als ik alle verwachtingen, rollen en oordelen even loslaat… wie ben ik dan eigenlijk?
Misschien weet je het antwoord niet meteen.
Mooi.
Een goede vraag is soms waardevoller dan honderd snelle antwoorden. Niet omdat die vraag je helpt een betere versie van jezelf te worden.
Maar een echtere.
Een persoonlijke noot
Dit artikel is geïnspireerd door Linda van de Boom, de vrouw die ooit de naam OrganisatieGroei bedacht.
Linda heeft met haar transitie een bijzondere en allerminst gemakkelijke ontdekkingstocht afgelegd. Een zoektocht waarin ze steeds dichter bij haar ware zelf kwam en ontdekte wat haar werkelijk drijft en welke betekenis zij aan haar leven wil geven.
Haar verhaal herinnert ons eraan dat écht jezelf worden niet altijd een gemakkelijke weg is, maar misschien wel de meest waardevolle die je ooit kunt afleggen.
Linda, dank je wel. Niet alleen voor onze bedrijfsnaam, maar vooral voor de inspiratie om te blijven zoeken naar wie we werkelijk zijn!
